najaarstentoonstelling 2005; met Guy Bahir (ISR), Loes Heebink (NL), Laurent Liefooghe (B) en Antonis Pittas (GR); van zaterdag 3 september t/m 6 november 2005

 

Het Kunstfort is ruim honderd jaar oud. Het is onderdeel van de Stelling van Amsterdam, en daarmee niet alleen een herinnering aan een belangrijk deel van onze nationale geschiedenis, maar ook erkend als werelderfgoed door UNESCO. Maar wat maakt een monument nu precies een monument? Wat betekent die term, en wat voegt een dergelijk label toe aan een object?

Wanneer je de term 'monument' onderzoekt stuit je al snel op een onderscheid tussen het monument dat die naam draagt omdat het als herinnering aan iets groot is opgericht, zoals een standbeeld, en het monument zoals het fort, dat is ontstaan om een bepaalde praktische functie te vervullen. Zo'n monument wordt waardevol gevonden, omdat het herinnert aan iets dat niet meer bestaat, omdat het mooi is, omdat het zeldzaam is, of simpelweg, omdat het oud is.

 

Toch zijn beide soorten monument bedoeld of beschermd gebleven om nog lang te blijven bestaan, om het verleden binnen dat object vast te houden. In de projectateliers van het Kunstfort hebben vier artists-in-residence, geselecteerd door het fort op advies van onder andere Koen Brams (Van Eijckacademie, Maastricht) en Jos Houweling (Sandberginstituut, Amsterdam) dit onderwerp uitgewerkt. Twee van hen hebben het thema bekeken vanuit de eerstgenoemde hoek, het monument-opgericht-als-herinnering. Loes Heebink verbond de geschiedenis van het fort aan zo'n monument, in een nagedachtenis aan een gevallen piloot. Guy Bahir spitte in de definitie van zo'n monument, en richtte er een op voor zichzelf; al doende de betekenis ervan uithollend. Antonis Pittas richtte een monument op voor zijn moeder, maar betrekt bij zijn project ook het fort als erfgoed. Laurent Liefooghe richtte zich, als enige architect tussen de kunstenaars, uitsluitend op het fort als cultureel erfgoed.

Een genoeglijk gemis, installatie

© Marcel van Kerkvoorde c/o Pictoright.nl (CISAC)

Marcel van Kerkvoorde

Beeldend kunstenaar en initiator kunst- en cultuurprojecten