
Ontwerp de Stelling
Van Geschiedenis naar Toekomst
Ontwerp de Stelling
Van Geschiedenis naar Toekomst

Hoe maak je onzichtbaar erfgoed weer zichtbaar? Die vraag stond centraal voor de VWO 3-leerlingen van het Kaj Munk College in Hoofddorp. Geïnspireerd door het kunstwerk Moed! bij station Hoofddorp gingen zij aande slag met een ontwerpopdracht om de Stelling van Amsterdam opnieuw in beeld te brengen. Kunstenaar Marcel van Kerkvoorde, de opdrachtgever van dit project, begeleidde hen in deze uitdaging. Hij gaf een rondleiding langs Moed!, waar de leerlingen ontdekten hoe kunst en geschiedenis samenkomen in de openbare ruimte. Vervolgens ondersteunde hij hen bij het ontwikkelen van hun ontwerpen en gaf hij feedback op hun eerste concepten.
De uitdaging
Hoe kan de Stelling van Amsterdam een zichtbare plek krijgen in de moderne stad? Met creativiteit, historisch besef en een frisse blik presenteerden de leerlingen hun ontwerpen om het verleden tastbaar te maken in het landschap van vandaag. Dit project combineert geschiedenis, kunst en ontwerp en biedt een innovatieve manier om erfgoed opnieuw zichtbaar en beleefbaar te maken.
De opdracht
De leerlingen kregen de uitdaging om als ontwerpers na te denken over hoe de Stelling van Amsterdam – een UNESCO-werelderfgoed – beter kon opvallen in het landschap. Het kunstwerk Moed! diende als inspiratiebron. Naast geschiedenis leerden ze ook over ontwerpprincipes en samenwerking.
Inspiratie en onderzoek
Tijdens een excursie onderzochten de leerlingen de omgeving van station Hoofddorp. Ze analyseerden gebouwen, infrastructuur en de plaats van erfgoed daarin. Vervolgens kregen ze een rondleiding bij Moed!, wat hen hielp om creatieve concepten te ontwikkelen.
Het ontwerpproces
De leerlingen werkten aan hun ontwerpen en ontvingen tussentijdse feedback om hun plannen te verfijnen. Ze combineerden historische kennis met innovatieve ideeën en ontwikkelden vaardigheden op het gebied van samenwerking en ruimtelijk inzicht.

Thematische legenda | Architectuur – Landschap – Museum – Sociaal
De ontwerpen
Na weken van hard werken presenteren de leerlingen nu hun ontwerpen. Hun plannen tonen op vernieuwende wijze hoe de Stelling van Amsterdam beter zichtbaar kan worden in het moderne landschap. Door geschiedenis en eigentijds ontwerp samen te brengen, laten ze zien hoe erfgoed en innovatie hand in hand kunnen gaan.
1. The Floating: Het spoor wordt verhoogd met een infinity loop en publieke ruimte eronder, terwijl een waterpartij de Stelling van Amsterdam symboliseert.
2.The Green: De dijk wordt verhoogd en leidt over het spoor, met tunnels voor treinen en een glazen vloer die een miniatuurversie toont.
3.The Dome: Een glazen koepel boven het ondergrondse station fungeert als herkenningspunt, terwijl de dijk een groene verblijfsruimte wordt.
4.The Hidden Passage: Een ondergrondse doorgang met een expositie over de Stelling biedt extra ruimte voor sporen en een cortenstalen brug als historisch element.
5.Bridge of Stories: Een cortenstalen brug met digitale geschiedenisdisplays en een biodak versterkt de ecologische en informatieve waarde van de Geniedijk.
6 The Tunnel of Time: Een fietstunnel onder het spoor, met een bunkerachtige entree en een historische wandschildering, verbindt beide zijden van de dijk.
7.The Serpent Bridge: Een grasbedekte slingerbrug integreert naadloos in het landschap en behoudt de zichtbaarheid van de dijk.
8.The Story Spot: Een interactief museum brengt erfgoed tot leven met meeslepende installaties en fotogenieke ruimtes.
9.De Hobbit: Hobbit-achtige huisjes in de dijk creëren een unieke Airbnb-ervaring voor toeristen.
10.Adventure Park: Een skatepark met klimmuur, mountainbike-route en wandelpaden combineert recreatie met erfgoedbeleving.
11.The Bunker: Een bunkerachtig museum in de dijk vertelt de geschiedenis van de Stelling met moderne tentoonstellingsruimtes.
Reflectie
De ontwerpen tonen hoe leerlingen met een frisse blik en diepgaand inzicht de historische waarde, landschappelijke context en hedendaagse uitdagingen hebben samengebracht. Van verhoogde spoorbruggen en ondergrondse passages tot informatieve kunstwerken en integrale gebiedsontwikkelingen – de variatie in oplossingen weerspiegelt hun creatieve en analytische benadering. Hun werk vormt een inspiratiebron voor de verdere uitwerking van het project Zichtbare Geniedijk, waarin de dialoog tussen verleden, infrastructuur en toekomst centraal staat.
Deze samenwerking tussen erfgoed, onderwijs en ontwerp opent nieuwe perspectieven voor de Geniedijk en vergroot het bewustzijn onder jongeren over de unieke kwaliteiten van hun leefomgeving. Het project brengt geschiedenis tot leven en laat zien hoe verleden en toekomst hand in hand kunnen gaan.
Docenten zijn trots op de inzet en creativiteit van de leerlingen. “Ze begrijpen nu beter wat erfgoed betekent en hebben geleerd hoe je een idee uitwerkt en realiseert,” zegt een docent. De eindpresentaties beloven vernieuwende oplossingen voor de zichtbaarheid van de Stelling van Amsterdam en onderstrepen de waarde van geschiedenis in de moderne wereld.